Sürdürülebilir üretim ve tüketim alışkanlıklarını yaygınlaştırmak, atık oluşumunu azaltmak ve bireyleri çözümün bir parçası haline getirmek amacıyla İstanbul Medeniyet Üniversitesi ve Maltepe Belediyesi iş birliği ile düzenlenen “Dönüşüm Atölyeleri” devam ediyor.
Sıfır atık farkındalığı yaratmak amacı ile İstanbul Medeniyet Üniversitesi ve Maltepe Belediyesi iş birliğinde düzenlenen “Dönüşüm Atölyeleri” sosyal sorumluluk projesi, üçüncü haftasında tekstil atıklarına odaklandı. Tekstil atıklarının ileri dönüştürülmesini ele alan haftada, 9–10 Nisan 2026 tarihlerinde iki farklı hedef kitleyle iki farklı “İleri Dönüşüm ile Toka Tasarımı Atölyesi” gerçekleştirildi. Atölyeler hem üniversite öğrencilerini hem de yerel toplumu kapsayacak şekilde planlanarak sürdürülebilirlik farkındalığının farklı yaş ve sosyal gruplara yayılmasını hedefledi.
İlk atölye, 9 Nisan 2026 tarihinde üniversitenin Sürdürülebilirlik Ofisi’nde öğrencilerin katılımıyla düzenlenirken; ikinci atölye ise 10 Nisan 2026’da Maltepe’de bulunan Feyzullah Mahalle Evi’nde, bölgedeki kadınlara yönelik olarak gerçekleştirildi. Atölyelere toplamda 20 kişi katılım sağladı ve yaklaşık 2,5kg tekstil atığı ileri dönüştürüldü. Her iki etkinlikte de katılımcılar, tekstil atıklarının çevresel etkileri konusunda bilgilendirilirken, aynı zamanda bu atıkların nasıl değerli ürünlere dönüştürülebileceğini deneyimleme fırsatı buldu.
Atölye programları, tekstil atıklarının küresel ölçekte yarattığı çevresel sorunlara dikkat çekilmesiyle başladı. Hızlı tüketim alışkanlıklarının artmasıyla birlikte tekstil atıklarının ciddi bir çevre yükü oluşturduğu, su tüketimi, karbon emisyonu ve atık depolama alanları üzerindeki baskının her geçen gün arttığı vurgulandı. Bu kapsamda geri dönüşüm ve ileri dönüşüm (upcycling) kavramları detaylı şekilde ele alındı; özellikle ileri dönüşümün yalnızca atık miktarını azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda yaratıcı ve ekonomik değer üreten bir süreç olduğu ifade edildi.
Teorik bilgilendirmenin ardından katılımcılara tekstil atıklarının farklı şekillerde nasıl değerlendirilebileceğine dair üniversite bünyesinde üretilen örnek uygulamalar sunuldu. Bu bölümde, basit malzemelerle üretilebilecek tasarım ürünler üzerinden hem ilham verildi hem de katılımcıların üretim sürecine hazırlanmaları sağlandı.
Atölyenin uygulama aşamasında ise; katılımcılar aktif olarak döngüsel ekonomiye dahil oldu. Atölyenin uygulama bölümünde artık kumaş parçaları, tüller, boncuklar, pullar ve lastikler kullanılarak iki farklı modelde toka tasarlandı. Katılımcılar, kendi yaratıcılıklarını kullanarak özgün tasarımlar ortaya koydu; her birey kendi ürettiği ürünü atölye sonunda yanında götürdü. Bu süreç, yalnızca çevresel farkındalık kazandırmakla kalmayıp aynı zamanda katılımcıların yeşil beceriler kazanmalarına, tasarım odaklı düşünmelerine ve üretim süreçlerine doğrudan dahil olmalarına katkı sağladı.
Atölyelerde kullanılan malzemelerin kaynağı da projenin sürdürülebilirlik yaklaşımını güçlendiren önemli bir unsur oldu. Üniversitede gerçekleştirilen etkinlikte, İMÜ Sürdürülebilirlik Topluluğu tarafından terzilerden toplanan kumaş atıkları değerlendirilirken; Maltepe’deki atölyede ise tekstil atık kutularından elde edilen malzemeler kullanıldı. Bu sayede hem yerel atık akışlarının yeniden değerlendirilmesi sağlandı hem de katılımcılara gerçek yaşam döngüsü içinde atıkların nasıl yeniden kazanılabileceği somut olarak gösterildi.
Gerçekleştirilen bu atölyeler, sürdürülebilirliğin yalnızca teorik bir kavram olmadığını, günlük yaşam pratiklerine entegre edilebilecek bir yaklaşım olduğunu ortaya koydu. Aynı zamanda katılımcılara yeni beceriler kazandırarak, bireylerin kendi yaşamlarında daha bilinçli tüketim alışkanlıkları geliştirmelerine katkı sundu. Toplumsal farkındalık oluşturmanın ötesine geçerek doğrudan davranış değişikliği yaratmayı hedefleyen bu tür uygulamalar, sürdürülebilir bir gelecek için yerel ölçekte atılan önemli adımlar arasında yer alıyor.
Bu kapsamda düzenlenen “Dönüşüm Atölyeleri” hem çevresel hem de sosyal boyutlarıyla güçlü bir etki yaratırken; farklı toplulukları ortak bir amaç etrafında bir araya getirerek sürdürülebilirlik kültürünün yaygınlaşmasına katkı sağladı.
“Dönüşüm Atölyeleri”nin 24 Nisan 2026’da gerçekleştirilecek 4. haftasında kağıt atıklara odaklanılacak ve atık kağıtlar geri dönüştürülerek yeni kağıtlar üretilecek. Ayrıntılı bilgi Sürdürülebilirlik Ofisi’nin instagram hesabı üzerinden takip edilebilir.
